Wszystko o turyńskim Mole Antonelliana

Można by powiedzieć, że budynek ten powstał praktycznie przez przypadek. W pierwotnym zamyśle zupełnie inna miała być jego funkcja i wygląd. Mole Antonelliana powstawało “po kawałku”, po wybudowaniu pewnej części, zmieniano projekt a budynek wspinał się ciągle wzwyż.

Mole Antonelliana w Turynie widok od dołu
Mole Antonelliana to budowla na bazie kwadratu

W konsekwencji postała konstrukcja bardzo oryginalna, jedyna w swoim rodzaju i przez to charakterystyczna tylko dla Turynu. Dlatego właśnie Mole zostało zaakceptowane i polubione przez mieszkańców miasta, a nadto stało się architektonicznym symbolem Turynu.

Prawie każdy kto przyjeżdża do Turynu wie, że powinien zobaczyć Mole Antonelliana. Ci którzy go jeszcze nie znają, w trakcie zwiedzania samoistnie są zainspirowani tą wysoką budowlą o dziwnej formie i wcześniej lub później trafiają do jego stóp.

Turyści oglądają Mole Antonelliana z wieży Palazzo Madama

A dlaczego Antonelliana? Antonelli to nazwisko architekta, który sporządził pierwotny projekt budynku. 

Mole Antonelliana to architektoniczny symbol Turynu

Patrząc na panoramę miasta z wysoka Mole Antonelliana zauważa się na pierwszy rzut oka. Jest wysokie i przypomina trochę dziwną bryłę geometryczną ze szpicem. Ze swoją regularnością i symetrią bardzo dobrze pasuje ono do uporządkowanej architektury Turynu.

Widok na Turyn od strony kościoła Gran Mądre
Widok na Turyn od strony kościoła Gran Madre
Mole Antonelliana wśród domów w Turynie
Mole Antonelliana wśród domów w centrum

Mole Antonelliana posiada 167 m wysokości i przez długi czas było najwyższym murowanym budynkiem Europy. 

Jak powstało Mole Antonelliana?

Historia tego budynku zaczęła się w 1862 roku, kiedy to społeczność izraelska wysunęła propozycję, by wybudować nową synagogę. W ten sposób chciano uczcić przyznanie w 1848 roku praw mniejszości żydowskiej przez ówczesnego władcę Carlo Alberto.

Zleceniodawcy chcieli by synagoga wykonana została na bazie kwadratu. Projekt sporządził inżynier architekt Alessandro Antonelli i to on zajął się jego realizacją. Jednakże od momentu zaakceptowania, Antonelli już wysunął hipotezę, że należało go zmienić. Uważał on, że budynek powinien być nieco wyższy.

W wyniku licznych zmian planu, zmieniły się także koszty jego budowy. Kiedy prace zmierzały ku końcowi, w 1869 roku przerwano jednak jego budowę ze względu na wyczerpanie środków finansowych. W 1878 roku niedokończony budynek zakupił Urząd Miasta Turynu. Budowla została ukończona przez innego architekta Costanzo Antonelli, syna Alessandro. 

Piazza Castello w Turynie od strony Teatro Regio i widok na Mole Antonelliana
Widok na Mole z wieży Palazzo Madama

Przechodziłem obok Mole Antonelliana, najbardziej niezwykłej budowli, która powstała być może pod wpływem absolutnego impulsu budowania wzwyż – przypomina mi ona po prostu Zarathustrę. Nazwałem ją Ecce Homo i otoczyłem w mojej wyobraźni niezmierzoną wolną przestrzenią.

Friedrich Nietzsche

Aktualną wysokość budynek osiągnął dopiero w 1906 roku. Tak się złożyło, że w wyniku huraganu jaki nawiedził Turyn w 1904 roku została uszkodzona iglica budynku. Gwałtowny wiatr porwał znajdującą się na szczycie statuę “skrzydlatego geniusza”, która w mniemaniu niektórych chroniła Włochy i ród Savoia. W wyniku tego wydarzenia dokonano przeróbek: zmieniono iglicę, a na samym czubku budynku umieszczono gwiazdę.  

W 1908 roku końca dobiegły prace zdobnicze, a dodatkowo w Mole Antonelliana obrało swoją siedzibę Muzeum Odrodzenia Włoch (Museo del Risorgimento). Eksperci ustalili, że w budynku pojawiał się nowy problem – konstrukcja nie była w pełni stabilna. 

Mole Antonelliana wśród ulic Turynu
Na samym końcu iglicy Mole Antonelliana umieszczona jest gwiazda

Między 1930 i 1936 rokiem przeprowadzone zostały poważne prace wzmocnienia całej konstrukcji oraz naprawione wszystkie usterki powstałe w czasie wojny. 

To jeszcze nie koniec perypetii z jakimi borykał się ten budynek. Groźna wichura z 1953 roku znów zmiotła z czubka 47-metrową iglicę i Mole znów stało się placem budowy. Dopiero w 1961 roku na obchody 100-lecia Państwa Włoskiego, Mole Antonelliana ponownie zostało otwarte dla zwiedzających.

Dodatkowo w samym centrum budynku zamontowano oszkloną windę, którą można wjechać na taras widokowy. Winda ta działa po dziś dzień i jest jedną z atrakcji zwiedzania Turynu i miejscem bardzo lubianym przez turystów.

Czasza Mole Antonelliana od wewnątrz i winda
Oszklona winda w Mole Antonelliana wjeżdża na taras widokowy

W latach 90-tych znalazło tutaj swoją siedzibę Narodowe Muzeum Kinomatografii (Museo Nazionale del Cinema). Można by powiedzieć, że Mole Antonelliana to idealne miejsce na tego typu muzeum, a salon główny to doskonała sala kinowa. Widząc jak muzeum zostało dostosowane do tego wnętrza, ma się wrażenie, że budynek został wybudowany z myślą o takim właśnie wykorzystaniu. Wizyta w muzeum z pewnością zaskoczy i oczaruje wielu zwiedzających.

Przy zwiedzaniu Mole Antonelliana należy wiedzieć, że są dwie kolejki do kasy biletowej: jedna na wjazd windą na taras widokowy, a druga na wizytę w Muzeum Kinematografii. Można także wykupić bilet na obie te opcje.

Butelki z likierem w kształcie Mole Antonelliana
Likier z Turynu w butelkach o kształcie Mole Antonelliana

Mole Antonelliana dzisiaj

Budynek w dzisiejszym Turynie oprócz funkcji reprezentacyjnych i historycznych, przekazuje także informacje o wydźwięku społecznym. Dzieje się to z racji wykorzystania dużej połaci czterech powierzchni dachu na wyświetlanie tekstów i kolorowego oświetlania. W zależności od okoliczności Mole rozświetla się kolorami nawiązującymi do określonego wydarzenia np. przy święcie narodowym są to kolory flagi Włoch.

Grafika Mole Antonelliana  na stoisku w czasie Targów Książek w Turynie
Grafika Mole Antonelliana na stoisku w czasie Targów Książek w Turynie

Symbolicznym aktem solidarności z narodem ukraińskim dotkniętym wojną, było rozświetlenie Mole kolorami Ukrainy: niebieskim i żółtym.

Obecnie często Mole rozświetla się barwami i logo festiwalu piosenki Eurowizji, odliczając dni dzielące do rozpoczęcia imprezy, która w 2022 roku ma się odbyć właśnie w Turynie.
W okresie Bożonarodzeniowym Mole staje się częścią oświetlenia świątecznego.

Budowa Mole Antonelliana z czekolady
Targi czekolady Cioccolatò – budowa makiety Mole z czekolady

W zależności od okoliczności czy ważnego przesłania Mole rozświetla się symbolicznymi kolorami, które stają się sposobem komunikacji Turynu ze swoimi mieszkańcami.

 

Od 18 lat mieszkam w Turynie we Włoszech. Przez ten czas wiele zwiedziłam i poznałam. Lubię czytać o historii i sztuce włoskiej. Szczególnie interesuje mnie historia Piemontu, regionu w którym mieszkam.

Podobne tematy

Kasztany i marron glacé z Piemontu

Kasztany i marron glacé z Piemontu